No Picture
Marathi Articles

पुन्हां एकदा : १० मे १८५७

पुन्हां एकदा १० मे आला, आणि पुन्हां एकदा १८५७ च्या स्वातंत्र्ययुद्धाची जयंती आली. ही १६१ वी anniversary. या प्रसंगी आपण त्या युद्धाला व त्यात आहुती देणार्‍या आपल्या पूर्वजांना विसरूंया नको. आजही बरेच विद्वान या घटनेला […]

No Picture
Marathi Articles

महिला दिन (वाचा आणि विचार करा)

अगदी पुरातन काळात, जेव्हां मनुष्यप्राणी ‘हंटर-गॅदरर’ अशा प्रगतीच्या स्थितीत (डेव्हलपमेंटल् स्टेज्) होता, तेव्हां स्त्री आणि पुरुष यांच्या कामांची सर्वमान्य अशी वाटणी झालेली होती, व स्त्री-पुरुष समानता होती. मनुष्यप्राणी शेती करूं लागला तेव्हांही कामांची विभागणी होती, […]

No Picture
Marathi Articles

मृत्यु आणि स्वा. सावरकर : ( एक लघुलेख)

February 24, 2018 सुभाष नाईक 0

( स्वा. सावरकरांच्या आत्मार्पणदिनाच्या स्मृतीनिमित्तानें )     स्वातंत्र्यवीर सावरकर यांचा जीवनभर मृत्यूशी जवळचा संबंध होता, असें म्हणावयास कांहीं हरकत नाहीं. क्रांतीचा पथ म्हणजे मृत्यूच्या हातात हात घालून चालणेंच की. आणि , हा पथ त्यांनी […]

No Picture
Marathi Articles

ज्ञानेश्वरांचें साहित्यिक रूप : एक विविधांगी चिंतन : कांहीं दिशादर्शक प्रश्न

February 21, 2018 सुभाष नाईक 0

  विभाग – १ प्रास्ताविक :   गीता, ज्ञानेश्वरी आणि मी :  कांहीं आठवणी : शके १२१२ मध्ये ( इ.स. १२९०) ज्ञानेश्वरांनी ज्ञानेश्वरी ‘लिहिली’. गेली ७२५ वर्षें ज्ञानेश्वरीनें विचावंतांच्या तसेंच जनसाधारणांच्या मनांवर गारुड केलें आहे. ज्ञानेश्वरी […]

No Picture
Marathi Articles

इच्छामरण : पुन्हां एकवार चर्चा

February 19, 2018 सुभाष नाईक 0

         बातमी  :  इच्छामरणासाठी लवाटे दांपत्याची राष्ट्रपतींना हाक          संदर्भ    :  लोकसत्ता, मुंबई आवृत्ती, दि. ११.०१.२०१८, पृ. ९   विभाग – १ प्रस्तावना : हल्ली इच्छामरण-दयामरण या विषयावर बरीच चर्चा चालूं आहे. यावर भारत […]

No Picture
Marathi Articles

बुद्धिवाद आणि सिद्धी ( एक निष्पक्ष वैचारिक मंथन )

February 15, 2018 सुभाष नाईक 0

प्रास्ताविक : विसाव्‍या शतकात विज्ञानाने आश्चर्यकारक प्रगति केली आहे. काल ज्‍या गोष्‍टी अशक्‍य वाटत होत्‍या, त्‍या आज अस्तित्‍वात आलेल्‍या आहेत. याचाच अर्थ असा की, आज अशक्‍य वाटणार्‍या गोष्‍टी उद्या शक्‍य वाटूं लागतीलही, आज चमत्‍कार अथवा […]

No Picture
Marathi Articles

गझलचा आस्‍वाद कसा घ्यावा

January 18, 2018 सुभाष नाईक 0

गझल (ग़ज़ल) हे गेय काव्‍य आहे. शब्‍द, अर्थ आणि संगीत यांचा अजोड मिलाफ गझलमध्‍ये होतो. इतर पद्य रचनांमध्‍ये साधारणतः अंत्‍य अक्षरयमक असते. पण गझलमध्‍ये रदीफ आणि काफिया अशी दोन यमके असतात. त्‍यातील एक असते संपूर्ण […]

No Picture
Marathi Articles

टिप्पणी (१७.०१.२०१८) : इच्छामरण : पुन्हां एकवार चर्चा

January 18, 2018 सुभाष नाईक 0

         बातमी  :  इच्छामरणासाठी लवाटे दांपत्याची राष्ट्रपतींना हाक          संदर्भ    :  लोकसत्ता, मुंबई आवृत्ती, दि. ११.०१.२०१८, पृ. ९   विभाग – १ प्रस्तावना : हल्ली इच्छामरण-दयामरण या विषयावर बरीच चर्चा चालूं आहे. यावर भारत सरकार […]

No Picture
Marathi Articles

‘साहित्यिक’ ज्ञानेश्वर आणि वाङ्मयीन भाषा-वैविध्य :

January 16, 2018 सुभाष नाईक 0

‘साहित्यिक’ ज्ञानेश्वर आणि वाङ्मयीन भाषा–वैविध्य  : व, त्या अनुषंगानें – एकाच रचनाकाराच्या भिन्नभिन्न भाषास्वरूपाची , (आणि अन्य क्षेत्रातील सृजनशील व्यक्तीँची) उदाहरणें :   एक टिपण विभाग – १ ज्ञानेश्वरांच्या भाषा-वैविध्याबद्दल ऊहापोह करण्यांसाठी, आपण कांहीं प्रश्न […]

No Picture
Marathi Articles

ग़ज़ल आणि स्वर-काफिया

January 16, 2018 सुभाष नाईक 0

नोव्हेबर २०१७ ला वाशीमध्ये भरलेल्या ग़ज़ल संमेलनात प्रेक्षकांमधील एका गृहस्थानें  (जो स्वत: कवी व गझलकार आहे) , स्वर-काफियाबद्दल प्रश्न विचारला असतां, मंचावरील ज्येष्ठ ज्ञानवंतांनी उत्तर दिलें की,  ‘शक्यतो स्वर-काफिया वापरूं नये, शुद्ध-काफिया वापरावा’.   त्या […]